Ik ben in Hakodate, een stad op het eiland Hokkaido (北海道, Hokkaidō) in Japan. Het is dat grote eiland helemaal rechts boven in het land. Misschien heb je er wel eens over gehoord. Het staat bekend om de prachtige natuurparken, de bergen en vulkanen en de grijze beren die het zowel lokale bewoners als toeristen soms lastig maken.
Waarom dit eiland? Omdat de herstkleuren hier het eerste arriveren. Het plan is om vanuit Hakodate door te reizen naar de hoofdstad van de prefectuur. En daarna verder, nog noordelijker, naar Asahikawa, waar ik de hoogste berg van Hokkaido van dichtbij wil bekijken.
Inmiddels ben ik al op prachtige plekken geweest. Vanuit Osaka ging het naar Sendai, daarna volgden de steden en dorpen Yamagata, Yamadeira, Morioka, Hirosaki en Aomori. Iedere plek bracht iets moois.
Er begint zich een rode draad voor deze reis af te tekenen. En ik kan die het beste samenvatten met 1 woord: belichaming.
Iedere reis naar Japan brent me iets moois. Een van mijn reizen bracht me Shinrin-yoku (森林浴). Dat betekent letterlijk "bosbaden" (shinrin = bos, yoku = baden). Dat bracht me op het idee om de trajecten van ValleiPraktijk.nl te doen met sessies waarbij we wandelen over de prachtige hei en door de bossen van Ede.
Déze reis bepaalt me bij het belang van je lichaam als instrument voor het signaleren van de spanning zich in ons opstapelt*. En het geef me direct de sleutel om te komen tot ontspanning. Maar daarvoor moet ik eerst even wat uitleggen.
In bad met Japanners
Tijdens deze reis doe ik wat ik van mijzelf uit nogal spannend vind. Op iedere plek waar ik verblijf, douche ik niet op mijn hotelkamer, maar bezoek ik de plaatselijke onsen (温泉). Dat is een publiek badhuis.
Voor Japanners is dat heel normaal. In de onsen gaat alles volgens een hele set geschreven en ongeschreven regels. Mannen en vrouwen hebben een eigen gedeelte. Iedereen is naakt. Je neemt je eigen handdoekje mee. Die mag het water niet raken. Er wordt niet gesproken. Zo zijn er nog heel veel meer regeltjes.
Het water in de publieke onsens is vaak vulkanisch verwarmd en bevat veel mineralen. Sommige baden zijn zo rijk aan mineralen dat het er naar rotte eieren ruikt (zwavel) en het water bruin is. Er zijn vrijwel altijd meerdere warme baden (38-45 graden) een koud dompelbad (ongeveer 15 - 20 graden) en een sauna. Ook staan er altijd stoelen waar je kunt ontspannen en er is vaak een binnen - en buitengedeelte.
Voor de meeste Japanners is het heel gebruikelijk om bijna dagelijks naar de onsen te gaan. Dat wilde ik ook ervaren. Ik heb me letterlijk ondergedompeld in dit stukje Japanse cultuur. Het bracht me iets bijzonders, wat ik op ga nemen in de trajecten van ValleiPraktijk.nl.
Het onsen effect
De universiteit van Sapporo deed onderzoek naar het effect van het gebruik van de onsen op het welzijn van Japanners. Die bleek significant. Ik zal de details hier niet bespreken, je kunt verder lezen door op de links te klikken.
Ik ondervond aan den lijve wat een bezoek aan de onsen brengt.
Ten eerste voelde ik hoeveel spanning ik in de loop van de tijd heb opgebouwd. Nu ben ik veel bezig met oefenen in zelfbewust zijn en heb ik er mijn werk van gemaakt. Daarom is deze ervaring zo verrijkend en verreikend voor me. Het helpt me om op een nieuwe manier te kijken naar hoe ons lichaam stress opslaat.
Het mooie is dat we ons lichaam ook kunnen gebruiken om te ont-spannen. En dat bereiken we door het autonome zenuwstelsel in te zetten. Door ons lichaam op te warmen en af te koelen, zetten we ons lichaam letterlijk aan het werk. Het effect is wat de Japanners Totonoe (整え) noemen. Je lichaam voelt heel zwaar en ontspannen, maar je hoofd is helder en stil.
Ik kan niet goed onder woorden brengen hoe ik me voelde iedere keer als ik de onsen betrad en weer verliet. Waar ik me eerste nog een beetje geneerde om mijn naakte lichaam te tonen, werd dat al snel heel normaal. En toen ik daar over heen was, kon ik volop genieten wat de onsen met me deed. En dat gevoel, dat gun ik iedereen.
Onsen effect in Nederland
Omdat de termperatuurverschillen van de baden in de onsen het parasympatische zenuwstelsel activeert, komt het lichaam in een diepe staat van ontspanning. Nu hebben we in Nederland geen onsen. We hebben wel wellness centra, waar we hetzelfde effect kunnen bereiken. Ook al is het zonder de Japanse sfeer van cederhout, vulkanisch verwarmd mineraalrijk water. Maar ook dat is vaak iets waar we best wat moeite voor moeten doen.
Gelukkig is er goed nieuws. We kunnen het Onsen-effect nabootsen door iets wat we allemaal bij ons hebben: ons lichaam en onze ademhaling.
We kunnen ons autonome zenuwstelsel ook in stelling brengen om te ontspannen via onze ademhaling. Hoe je dat doet? Daar heb ik een website voor opgezet. Je vindt hem op https://www.breathinbalance.nl. Je vindt hier ademhalingsoefeningen en een 30-day challenge waarmee je je adem leer inzetten om te ontspannen.
Breath in Balance
* Zie hiervoor ook het boek "The Body Keeps The Score" van Bessel van de Kolk.
Jouw lichaam is je belangrijkste instrument om tot rust te komen